Nieuws

Hoe zou het nog zijn met de actieplannen tegen racisme?

Brussel, 13 januari 2025 – Nieuwe voornemens en de strijd tegen racisme: een grote uitdaging voor 2025

Het nieuwe jaar komt vaak met “goede voornemens”. De NAPAR Coalitie is dan ook bijzonder benieuwd naar de acties die de verschillende overheden in 2025 zullen ondernemen om racisme aan te pakken. Deze strijd is belangrijker dan ooit, te midden van een verhardende retoriek, populisme en verdeel-en-heers uitspraken die bevolkingsgroepen tegen elkaar opzetten, en zelfs de universaliteit van grondrechten in twijfel trekken.

Een waakzaam oog op de gemeenten Ninove, Izegem, Brecht en Ranst

De toetreding van extreemrechts tot verschillende Vlaamse gemeentebesturen baart zorgen. Het is cruciaal om de situatie in deze gemeenten goed in de gaten te houden, vooral wat betreft de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging, het respect van het non-discriminatie-principe en de vrijheid van godsdienst. In Frankrijk hebben gemeenten die door het Rassemblement National worden bestuurd vaak een significante afname van deze rechten gekend.

Het begin van de legislatuur in Ninove lijkt deze trend te bevestigen. Een van de eerste maatregelen van de nieuwe meerderheid was het schrappen van subsidies voor een initiatief om het Nederlands te bevorderen. De reactie van het middenveld mocht er ook zijn: in geen tijd werd via crowdfunding de verloren subsidie opgehaald.

Komt er eindelijk een Vlaams actieplan?

Tegelijk is het belangrijk te benadrukken dat extreemrechtse groeperingen of partijen geen monopolie hebben op racisme. Elke antiracismestrategie die zich alleen richt op de bestrijding van extreemrechts, is gedoemd om te mislukken. De strijd tegen racisme vergt gecoördineerde acties in alle maatschappelijke domeinen (werkgelegenheid, huisvesting, enz.), op lokaal, regionaal en gemeenschapsniveau.

Op dit laatste punt loopt Vlaanderen duidelijk achter in vergelijking met andere delen van het land. Sinds de zomer van 2022 hebben de federale regering, het Brusselse en Waalse Gewest, en de regering van de Federatie Wallonië-Brussel elk hun eigen actieplan tegen racisme gelanceerd. De vraag is dus: wanneer zal Vlaanderen hetzelfde doen, of op zijn minst effectieve maatregelen nemen om racisme te bestrijden? Eén ding is zeker: de huidige voorstellen in het regeerakkoord volstaan hoegenaamd niet.

Voortzetting van de uitvoering van bestaande actieplannen

De lopende actieplannen (federaal, Brussel, Wallonië, Federatie Wallonië-Brussel) hebben als voordeel dat ze het einde van de vorige legislatuur overstijgen– ze lopen tot 2026. Nu het tweede of derde jaar van hun uitvoering voor de deur staat, roept de NAPAR Coalitie de regeringen op om een versnelling hoger te schakelen en nieuwe maatregelen te nemen.

De prioriteiten moeten duidelijk zijn: de nadruk moet liggen op de acties die het meeste effect zullen hebben op het bestrijden van structureel racisme en haatmisdrijven,  zoals proactieve juridische praktijktesten, het toelaten van levensbeschouwelijke tekens voor ambtenaren, leerkrachten en leerlingen, dekolonisatie van onderwijs en cultuur, de bestrijding van etnisch profileren en politiegeweld, evenals preventiemaatregelen en een beter ontvangst en opvolging van klachten over racisme.

Transparantie over de voortgang van de plannen

Het is daarnaast dringend nodig de communicatie over de voortgang van de actieplannen te verbeteren. We juichen het initiatief van de federale en Waalse regering toe om in de komende weken een uitwisseling met een deel van het middenveld te organiseren. Echter, de communicatie kan zich niet alleen tot het middenveld beperken. De voortgang moet bekendgemaakt worden aan het brede publiek, in het bijzonder aan de mensen die dagelijks en structureel door racisme getroffen worden. Het is essentieel om een participatieve benadering te hanteren, waarbij echt een tweerichtingsgesprek plaatsvindt in plaats van alleen maar te “informeren”.

De rol van de parlementen

Parlementsleden spelen een cruciale rol in het bevorderen van de uitvoering van de acties en om te zorgen dat het bredere publiek daarvan op de hoogte is. In Brussel heeft een parlementslid in november een vraag ingediend om de regering te bevragen over de voortgang van het Brusselse actieplan tegen racisme. De NAPAR Coalitie roept de parlementsleden van de andere parlementen op om hetzelfde te doen.

We zijn bijzonder geïnteresseerd in de antwoorden op de volgende vragen:

Waar staan de actieplannen tegen racisme?

  • Welke belangrijke maatregelen zijn afgerond om tegen racisme te strijden, of ze nu deel uitmaken van de actieplannen of niet?
  • Welk aandeel van deze acties is gericht op bewustmaking, wetgevende initiatieven en acties die direct door de regering worden uitgevoerd?
  • Wat is de impact van deze acties?
  • Welke maatregelen tegen racisme worden momenteel voorbereid?
  • Welke maatregelen zijn nog niet van start gegaan? Wanneer is de regering van plan ze uit te voeren? Wat zijn de redenen voor deze vertraging?

Dialoog met het middenveld

  • Zijn de regeringen van het Brussels Gewest en de Federatie Wallonië-Brussel van plan een diepgaand gesprek aan te gaan met het middenveld ver de voortgang van de actieplannen? Zo ja, wanneer?

Adviesraad voor de strijd tegen racisme

Het Brusselse Gewest heeft een adviesraad aangesteld voor de bestrijding van racisme, en het Waalse Gewest zal binnenkort volgen – ze lanceerde recent een oproep tot kandidaatstelling voor het middenveld en de academische wereld.

  • Hoe staat het met de oprichting van de adviesraad in de Federatie Wallonië-Brussel? Wanneer wordt de oproep tot kandidaatstelling gelanceerd?
  • Wat zullen de selectiecriteria zijn voor middenveldorganisaties in de Federatie Wallonië-Brussel en in Wallonië?
  • Is het de bedoeling ten minste één gespecialiseerde organisatie voor elke vorm van racisme (antisemitisme, islamofobie, afrofobie, romafobie, anti-migrantenracisme, asiëfobie, enz.) aan te wijzen?
    Overzicht parlementaire vragen – november 2024

    Vergelijkbare berichten