Actieplannen | Analyse

Analyse actieplannen tegen racisme – De NAPAR Coalitie stelt zich vragen over de uitvoering van de actieplannen

De federale regering heeft woensdag 27/9 een stand van zaken gegeven aan het middenveld over haar antiracismemaatregelen. Ter herinnering: in juli 2022 kondigde de regering haar bijdrage aan het interfederaal plan tegen racisme aan. Het Brussels Gewest, de Federatie Wallonië-Brussel en het Waals Gewest hebben daarna gevolgd met hun eigen actieplannen. Op de bijdragen van Vlaanderen en de Duitstalige Gemeenschap is het nog wachten.

De NAPAR Coalitie, die meer dan 65 Belgische middenveldorganisaties verenigt, grijpt de federale informatiesessie aan om een grondige analyse van de bestaande actieplannen tegen racisme te publiceren.

Volgens volgende structuur:

  • Een algemene analyse van de plannen, met suggesties.
  • Voor elk actieplan
    • Een link naar de pdf van het desbetreffende actieplan
    • Een algemene analyse van het actieplan
    • Een analyse van de belangrijkste maatregelen.

In het algemeen: actieplannen met sterk uiteenlopende ambities

De inhoud en vorm van deze actieplannen varieert sterk op vlak van methodologie, concretisering en ambitie. Zo heeft alleen de Brusselse regering succesindicatoren vastgelegd en aangegeven welk budget beschikbaar zal worden gesteld om de maatregelen uit te voeren.

De oprichting  van adviesraden tegen racisme door de regeringen, met deelname van middenveldorganisaties, is veelbelovend, mits de samenstelling en werking van deze adviesraden doordacht worden vastgelegd en de overheid rekening houdt met hun adviezen.

De NAPAR Coalitie verwelkomt het voornemen om proactieve praktijktesten uit te voeren op de arbeidsmarkt (Brussels, Waals gewest en federaal) en de huurmarkt (Brussels en Waals gewest). Dit kan helpen om doelwitten van discriminatie te ontlasten van de zware bewijslast van discriminatie.

De maatregelen om de situatie van woonwagenbewoners te verbeteren (Waals en Brussels Gewest) zijn lovenswaardig, maar zonder meer bindende maatregelen zal het moeilijk zijn om het gebrek aan doortrekkersterreinen en residentiële terreinen op te lossen.

De laattijdige lancering van de actieplannen – kort voor de verkiezingen – is wellicht ook hun grootste risicofactor. Regeringen spreken de ambitie uit om de maatregelen tot 2026 uit te voeren, maar vanaf 2024 zullen de regeringscoalities er anders uitzien. We roepen de verschillende regeringen op om duidelijk te maken hoe ze de continuïteit willen waarborgen.

Ondertussen dringt de NAPAR Coalitie erop aan dat Vlaanderen en de Duitstalige Gemeenschap hun bijdrage aan het actieplan aankondigen en dat de gesprekken rond het interfederaal actieplan weer opgestart worden. Een regelmatige uitwisseling op interfederaal niveau is essentieel om racisme op een gecoördineerde en complementaire manier aan te pakken, in alle delen van het land en in alle maatschappelijke domeinen.

Lees de algemene analyse van de plannen

Federaal

Op federaal niveau zijn de uitvoering van het Decennium voor Mensen van Afrikaanse Afkomst, de haalbaarheidsstudie over de gecentraliseerde registratie van politiecontroles en de betere bekendmaking van de mogelijkheid van positieve actie belangrijke maatregelen. De richtlijn over professioneel profileren voor de politie zou kunnen bijdragen aan de strijd tegen etnisch profileren, maar het gebrek aan overleg met slachtoffers van etnisch profileren over de richtlijn roept vragen op.

Lees de analyse van de federale maatregelen

Federatie Wallonië-Brussel

Het actieplan van de Federatie Wallonië-Brussel is weinig concreet uitgewerkt. Vooral het hoofdstuk over onderwijs is teleurstellend. Op vlak van de uitdaging van discriminatie in de studieoriëntering, gaat het er niet zozeer om jongeren te versterken zodat ze beroep kunnen aantekenen, maar wel om het onderwijzend personeel tools te geven om de vooroordelen en de vaak onbewuste maar zeer reële mechanismen van schoolachterstelling te verminderen. We verwelkomen wel de antidiscriminatietest binnen het ambtenarenapparaat (ook gepland in het Brussels Gewest en op federaal niveau) en de doelstelling van een betere vertegenwoordiging van geracialiseerde mensen in evaluatiecommissies van de culturele sector.

Lees de analyse van het actieplan van de FWB

Brussels Gewest

Hoewel de helft van de acties gericht is op sensibilisering, verdienen de maatregelen die structureel racisme bestrijden prioritair uitgevoerd te worden: onder meer de initiatieven om racisme in rusthuizen te voorkomen, praktijktesten (zie boven), een verbetering van de overdracht van meldingen aan de Gewestelijke Werkgelegenheidsinspectie en de denkoefening – en vooral acties! – over de dekolonisatie van de publieke ruimte (haltes MIVB en parknamen).

Lees de analyse van het actieplan van het Brussels Gewest

Waals Gewest

Een strengere controle op vacatures en bijhorende acties tegen werkgevers die discriminerende vacatures hebben gepubliceerd, zijn interessante maatregelen. Het Waals Gewest is ook van plan om nieuwkomers beter te informeren over het wettelijke antidiscriminatiekader. We vragen systematisch om een module over structureel en systemisch racisme in hun opleiding op te nemen.

Lees de analyse van het actieplan van het Waals Gewest

Vergelijkbare berichten